Helft van jonge artsen stelt kinderwens uit vanwege werk

Ruim de helft van de jonge artsen stelt de kinderwens uit vanwege het werk, meestal tot zij een opleidingsplek hebben. Een zwangerschap wordt op de werkvloer overwegend positief ontvangen, maar doorwerken blijft de norm. Dat blijkt uit de Nationale basisartsen en aios enquête 2026 van De Jonge Specialist, die ruim 3.400 basisartsen en aios invulden.

Veel jonge artsen wachten met kinderen tot ze zijn aangenomen voor de opleiding tot specialist. Een op de vijf wil door het werk bovendien minder kinderen dan eerder, vooral vanwege de werkdruk en weinig flexibele werktijden. Ruim een op de tien basisartsen kreeg zelfs het advies om (nog) geen kinderen te krijgen, omdat dat hun kansen op een opleidingsplek zou verkleinen.

Collega’s reageren vrijwel altijd positief op een zwangerschap. Toch draaide een derde van de zwangere artsen nachtdiensten, terwijl dat wettelijk niet verplicht is. Wie extra rust of andere werktijden nodig had maar niet kreeg, voelde zich vaak bezwaard om erom te vragen. En ruim een derde van wie tijdelijk minder kan werken, voelt zich sterk schuldig tegenover collega’s.

“Dat zoveel jonge artsen hun kinderwens uitstellen, past bij een cultuur die we als artsen hebben geërfd: het werk gaat voor, en vragen om ruimte voelt lastig”, zegt Samuel Polak, voorzitter DJS. “Die cultuur houden we deels zelf in stand, maar zit ook in roosters, werkdruk en verwachtingen op de werkvloer. Juist daarom moeten we haar samen veranderen.”

DJS vraagt ziekenhuizen om na de melding van een zwangerschap standaard een gesprek te plannen over rechten en aanpassingen, en om diensten waartoe zwangeren niet verplicht zijn automatisch uit het rooster te halen. Van opleiders vraagt DJS om al vóór de opleiding duidelijk te maken dat een kinderwens welkom is en om het initiatief te nemen voor een gesprek over het opleidingsplan. Tevens adviseert DJS zorginstellingen om op uitval te anticiperen door ruimer te roosteren en vervanging structureel te regelen.

Download het volledige rapport en bekijk de infographic. Op het MMV-congres van 9 december presenteert DJS de resultaten in de sessie “Witte jas én luiertas”.